“Trước đây tôi làm nhiều nghề trong đó có doanh nghiệp nhưng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn vẫn là khó nhất. Giờ tôi mới hiểu tại sao nông dân lại bỏ ruộng”.
Trồng sen trên ruộng trũng, nông dân 'hái ra tiền'
Trồng sen, sự kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp và du lịch ở Hà Nội
Ông Nguyễn Văn Tân, Giám đốc HTX Trà sen Tân An đã nói với tôi như thế tại hội nghị tổng kết dự án khuyến nông trung ương “Xây dựng mô hình sản xuất sen gắn với xây dựng nhãn hiệu và phát triển du lịch tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng” giai đoạn 2025-2026 tổ chức tại xã Hòa Xá, TP. Hà Nội. Vợ chồng ông vốn là chủ doanh nghiệp ở nội thành. Năm 2023, họ về quê Hòa Xá, ra ngoài đồng thấy ruộng hoang ngập cỏ với bèo nên tiếc của mới xin thầu lại. Sau khi tìm hiểu, họ ra Tây Hồ mua giống sen bách diệp về trồng.
Lợi thế của ông là công nghệ thông tin nên đã ứng dụng luôn vào việc rút ngắn thời gian học cách canh tác. Tuy nhiên cũng không ít phen ông phải tổ chức trồng dặm lại sen bởi chết lên, chết xuống. Năm đầu tiên sen cho hoa, ông hái vài chục bông ướp trà thử, uống thấy ngon mà vẫn không thể tìm được người mua, đành phải bán tươi với giá trung bình 3.000 đồng/bông. Năm thứ hai, thứ ba ông cũng chỉ bán hoa tươi. Tính ra lợi nhuận chẳng được bao lăm.
Niềm vui được mùa. Ảnh: Nhân vật cung cấp.
Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội phối hợp cùng Phòng Kinh tế xã Hoà Xá khuyến khích ông tham gia vào dự án khuyến nông trung ương “Xây dựng nhãn hiệu và phát triển du lịch sinh thái tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng” với quy mô 7,5 ha. Ông được hỗ trợ 50% vật tư, 50% giống; được tập huấn kỹ thuật trước khi thực hiện mô hình và có cán bộ khuyến nông đồng hành trong suốt quá trình trồng, chăm sóc.
Diện tích sen trồng phần đối ứng của ông đã cho thu hoạch, sản lượng trung bình vào thời điểm rộ đạt 20.000 bông/ha, tuy nhiên cũng giảm nhanh sau đó do có sương muối và đặc biệt là ảnh hưởng của bão số 4. Diện tích sen trồng phần hỗ trợ, bởi thực hiện tương đối muộn so với thời vụ được khuyến cáo nên đang ở giai đoạn phát triển lá đứng. Năm nay ngoài bán tươi, một phần ông dùng hoa để ướp trà. 10 ha sen đã đem lại cho ông mức lợi nhuận được 600 triệu đồng. Năm sau, nếu làm kho lạnh, không bán hoa tươi nữa mà dành tất để cho ướp trà, lại biến 40 tấn lá thành thứ trà thảo dược tốt cho sức khỏe thì mức lợi nhuận có thể còn cao hơn nhiều.
Sen cho ra nhiều loại sản phẩm. Ảnh: Dương Đình Tường.
Ông hồ hởi: “Khi tham gia dự án, tôi nhận thấy cây sen không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn có giá trị về cảnh quan và văn hóa. Những cánh đồng sen khi vào mùa hoa rất đẹp, có khả năng thu hút người dân đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm và mua sản phẩm. Nếu được quy hoạch hợp lý, vùng sản xuất sen có thể trở thành một điểm trải nghiệm nông nghiệp, kết hợp giữa sản xuất, tham quan, trải nghiệm, tiêu thụ sản phẩm địa phương. Chính vì vậy tôi cũng đã mạnh dạn đề xuất với Phòng Kinh tế xã Hoà Xá được tham gia vào đề án phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.
Để duy trì, mở rộng diện tích trồng sen và thực hiện được đề án phát triển du lịch cộng đồng tại xã Hoà Xá trong những năm tiếp theo, tôi đề xuất thành phố tiếp tục hỗ trợ mở rộng diện tích sản xuất sen tại địa phương, hỗ trợ nông dân giống sen chất lượng cao, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu sản phẩm, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường tiêu thụ. Đồng thời, mở các lớp tập huấn, đào tạo để gìn giữ và phát huy nghề trồng sen, chế biến sen truyền thống. Đề nghị các cơ quan chuyên môn, các doanh nghiệp hỗ trợ tư vấn sản xuất đa dạng các sản phẩm từ sen như mứt sen, trà tâm sen, trà lá sen, ngó sen muối, sữa sen….và liên kết tiêu thụ sản phẩm”.
Ông Nguyễn Văn Tân, Giám đốc HTX Trà sen Tân An (trái) trong phiên livestream bán hàng. Ảnh: Nhân vật cung cấp.
Dự án khuyến nông trung ương “Xây dựng mô hình sản xuất hoa sen gắn với xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu và phát triển du lịch tại một số tỉnh đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2025-2026”, năm 2025 được triển khai tại Hà Nội và Hưng Yên, năm 2026 chỉ triển khai tại Hà Nội. Tổng quy mô thực hiện là 22,5 ha (Hà Nội 15 ha, Hưng Yên 7,5 ha ). Tổng số hộ tham gia là 18 (Hà Nội 11 hộ, Hưng Yên 7 hộ). Thu nhập bình quân của mô hình tại Hà Nội đạt 251-270 triệu đồng/ha/năm, tại Hưng Yên đạt 253 triệu đồng/ha/năm. Tính ra, hiệu quả kinh tế tăng bình quân 32%-36% so với sản xuất đại trà tại địa phương.
Ông Đoàn Đức Dân, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội cho biết trong khi việc chuyển đổi từ đất cấy lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng khác rất khó thì sen lại dễ. Đầu tư cho sen ban đầu có thể khá lớn nhưng những năm sau lại ít vì giống không cần phải mua nữa. Về vốn, nếu thiếu nông dân có thể làm thủ tục để vay từ quỹ khuyến nông. Qua hội nghị lần này, ông mong muốn các địa phương hỗ trợ cho các HTX, các hộ trồng sen về cơ sở hạ tầng để không chỉ thuận tiện cho sản xuất mà còn có thể phát triển du lịch, giúp gia tăng giá trị; các doanh nghiệp hỗ trợ trong việc bao tiêu sản phẩm ổn định cho nông dân.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/
